İhracatın %46,1’ini, ithalatın ise %59,4’ünü büyük ölçekli girişimler gerçekleştirdi Dış ticaret verileri ile iş kayıtları sisteminde yer alan girişimlerin ana faaliyet türü ve çalışan sayısı bilgileri eşleştirilerek, dış ticaret yapan girişimlerin özellikleri elde edilmektedir.
Dış ticaret verileri ile iş kayıtları sisteminde yer alan girişimlerin ana faaliyet türü ve çalışan sayısı bilgileri eşleştirilerek, dış ticaret yapan girişimlerin özellikleri elde edilmektedir. Söz konusu verilere göre, 2025 yılında 166 bin 459 girişim ihracat, 323 bin 769 girişim ithalat yaptı. Yapılan eşleştirmede, ihracat yapan girişimlerin yaklaşık %100,0’ının, ithalat yapan girişimlerin ise %99,9’unun bilgilerine ulaşılmıştır. Bu girişimler toplam ihracatın ve ithalatın yaklaşık %100,0’ını ve %99,9’unu gerçekleştirmiştir.
Toplam ihracatın %18,3’ünü yapan 1-9 kişi çalışanı olan mikro ölçekli girişimler, ihracat yapan tüm girişimlerin %74,2’sini oluşturdu. İhracatta, 10-49 kişi çalışanı olan küçük ölçekli girişimlerin payı %17,3, 50-249 kişi çalışanı olan orta ölçekli girişimlerin payı %18,3, 250+ kişi çalışanı olan büyük ölçekli girişimlerin payı ise %46,1 oldu.
Toplam ithalatın %10,7’sini 1-9 kişi çalışanı olan mikro ölçekli girişimler yaptı. İthalatta, 10-49 kişi çalışanı olan küçük ölçekli girişimlerin payı %11,9, 50-249 kişi çalışanı olan orta ölçekli girişimlerin payı %18,0 oldu. 250+ kişi çalışanı olan büyük ölçekli girişimlerin ithalattaki payı %59,4 olurken; bu girişimler toplam ithalat yapan girişimlerin %1,1’ini oluşturdu.
Girişimin ana faaliyetine göre ihracatın %57,6’sını, ithalatın ise %45,4’ünü sanayi sektöründe faaliyet gösteren girişimler yaptı. Ana faaliyeti ticaret olan girişimlerin ihracattaki payı %37,7, ithalattaki payı ise %37,8 düzeyinde gerçekleşti.
Sanayi sektörünün ihracatında 250+ kişi çalışanı olan büyük ölçekli girişimler %70,3 pay ile öne çıktı. Ticaret sektörünün ihracatında ise %89,0 pay ile 1-249 kişi çalışanı olan küçük ve orta ölçekli girişimlerin hâkimiyeti devam etti.
Sanayi sektörü ithalatında büyük ölçekli girişimler %80,7 pay ile öne çıktı. Ticaret sektöründe, büyük ölçekli girişimlerin payı %29,8, diğer sektöründe büyük ölçekli girişimlerin payı %68,6 payı oldu.
Ana faaliyeti sanayi olan girişimler, ihracatlarının %49,2’sini AB 27 ülkelerine, %14,3’ünü AB üyesi olmayan Avrupa ülkelerine ve %10,9’unu Yakın ve Orta Doğu ülkelerine yaptı. AB 27 ülkelerine yapılan ihracatın %66,3’ünü sanayi, %30,5’ini ticaret, %3,3’ünü ise diğer sektöründeki girişimler yaptı.
Ana faaliyeti sanayi olan girişimler, ithalatlarının %35,3’ünü AB 27 ülkelerinden, %25,9’unu Diğer Asya ülkelerinden, %15,9’unu ise AB üyesi olmayan Avrupa ülkelerinden gerçekleştirdi. Ana faaliyeti ticaret olan girişimlerin en çok ithalat yaptığı ülke grupları sırasıyla %34,4 pay ile AB 27 ülkeleri, %30,9 ile Diğer Asya ülkeleri ve %16,2 ile AB üyesi olmayan Avrupa ülkeleri oldu.
İmalat sanayi ürünleri ihracatının %59,5’ini, ana faaliyeti sanayi olan girişimler, %36,3’ünü ise ana faaliyeti ticaret olan girişimler gerçekleştirdi. Ana faaliyeti sanayi olan girişimlerin yaptığı ihracatın ise %97,6’sını imalat sanayi ürünleri, %1,0’ını madencilik ve taş ocakçılığı ürünleri ve %0,8’ini tarım, ormancılık ve balıkçılık ürünleri oluşturdu.
İmalat sanayi ürünleri ithalatının %43,5’i ticaret, %43,1’i sanayi ve %13,3’ü diğer sektörlerdeki girişimler tarafından yapıldı. Ana faaliyeti sanayi olan girişimlerin ithalatının %77,7’sini imalat sanayi ürünleri, %4,1’ini tarım, ormancılık ve balıkçılık ürünleri , %3,2’sini ise madencilik, taş ocakçılığı ürünleri oluşturdu.
İhracatın %51,0’ını, ithalatın ise %64,8’ini ilk 500 girişim yaptı. En çok ihracat yapan ilk 5 girişim toplam ihracatın %8,9’unu, en çok ithalat yapan ilk 5 girişim ise ithalatın %13,8’ini gerçekleştirdi.
Sanayi sektöründe en fazla ihracat yapan ilk 5 girişimin sanayi sektöründeki payı %14,8, ticaret sektöründe en fazla ihracat yapan ilk 5 girişimin ticaret sektöründeki payı ise %11,5 oldu. Sanayi sektöründe en fazla ithalat yapan ilk 5 girişiminin sanayi sektöründeki payı %19,6, ticaret sektöründe en fazla ithalat yapan ilk 5 girişimin ticaret sektöründeki payı ise %11,8 oldu.
Girişimlerin %39,0’ı tek ülkeye ihracat yaparken, %14,8’i iki ülkeye ihracat yaptı. Yirmi ve daha fazla ülkeye ihracat yapan girişimlerin oranı %3,2 iken, bu girişimlerin ihracattaki payı %57,4 oldu.
Girişimlerin %84,6’sı, tek ülkeden ithalat yaparken, %6,1’i, iki ülkeden ithalat yaptı. Yirmi ve daha fazla ülkeden ithalat yapan girişimlerin oranı %0,8 iken, bu girişimlerin ithalattaki payı %52,5 oldu.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
